أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري ) ( مترجم : محمد توكل )

مقدمهء مترجم 44

فتوح البلدان ( فارسى )

شيوه ممكن است سبب ابهام گردد . 2 . در مواردى نيز زيرنويسها به خاطر رفع توهماتى است كه نسبت به برخى عنوانها و واژه‌ها وجود دارد و مترجم دلايل صحت نظر خود را پيرامون آنها بيان داشته است . 3 . در همهء موارد سعى شده است كه هر گونه توضيح يا اظهار نظر از سوى مترجم تا حد امكان بر منابع تاريخى و مراجع معتبر استوار گردد . 4 . برخى واژه‌ها كه مفهوم اصطلاحى مركب و بالنسبه پيچيده‌يى داشته و ترجمهء آنها به لغات ديگر سبب بدفهمى يا نارسايى مطلب مىشده است به گونهء اصلى خود نقل شده و در عوض مفهوم آنها ذيل صفحات بيان گرديده است . مانند واژه‌هاى امان ، نبذ ، مرابطه ، سيره ، اقطاع ، حمى ، حليف ، موادعه ، هدنه ، نوائب ، تعريف ، ايغار ، مسلحه ، سقايه ، دبابه ، ايام و غيره . براى آنكه سبب اين كار به خوبى فهميده شود مثالى از واژه‌هاى زمان معاصر مىآورد . اگر كسى فرضا كلمهء عربى هبه را به فارسى برگرداند و به جاى آن بخشش به كار برد ، هر چند كار ترجمه انجام شده است ، لكن واژهء بخشش قادر نيست مجموعهء كيفيات و شرايط حقوقى و اجتماعى را كه لفظ هبه در ذهن مىآورد اداء كند . همچنين است واژه‌هايى نظير طلاق ، اقتصاد ، دولت و غيره . 5 . كسانى معتقدند كه بايد براى اصطلاحات فنى و حقوقى معادل فارسى برگزيد و رواج داد . با احترام به اين اعتقاد يادآور مىشود كه مفاهيم مذكور در اين كتاب جنبهء تاريخى داشته و به گذشتهء دور مربوطاند و نيازى به رواج واژه‌هاى جديد براى آنها نيست . 6 . تلفظ اسامى خاص متن محتملا براى همگان آسان نخواهد بود و از سويى كار برد علائم در تمام موارد نيز كار سهلى نيست .